Galeria Starmach

Kurator: David Allan Mellor

Jednym z głównych bohaterów kolejnej edycji Miesiąca Fotografii w Krakowie stanie się Tony Ray – Jones, postać, która wywarła ogromny wpływ na rozwój brytyjskiej dokumentalnej fotografii artystycznej w latach 70. Twórczość Ray - Jonesa, zmarłego w 1972, obejmuje jedynie dekadę. Dla o pokolenie młodszych fotografów, był postacią niemal mityczną – jego  działania postrzegano jako pionierskie wobec brytyjskiej „niezależnej fotografii”. Zdjęcia o dokumentalnym, niemal antropologicznym charakterze, stanowią celną obserwację współczesnego społeczeństwa Wielkiej Brytanii. A Day Off – An English Journal(1974) – album wydany po śmierci fotografa, gromadzi jego najbardziej rozpoznawalne prace. Wykonane w trakcie weekendowych wypadów za miasto, powstające od 1966 do 1969 roku zdjęcia składają się na cykle The Seaside, Summer Carnivals, London oraz  Society. Uchwyceni na nich przedstawiciele brytyjskiego społeczeństwa, przeciętni obywatele, spędzają swój wolny czas w uświęcony tradycją sposób - głównie w nadmorskich kurortach w rodzaju Brighton oraz w trakcie letnich festiwali. Sam Ray - Jones twierdził, że  jego celem jako fotografa jest  ujęcie specyficznie brytyjskiej aury, a w zgoła zwyczajnych sytuacjach, dostrzeżenie zarówno nostalgicznego potencjału jak i, często surrealnego, humoru.

Niezwykle znaczącym okresem dla artystycznego uformowania Ray-Jonesa był jego  pięcioletni pobyt w USA, gdzie studiował na Yale University of Art.  W trakcie rocznego pobytu w Nowym Jorku, uczęszczając do laboratorium Alxeya Brodovitcha, miał okazję poznać i czerpać inspirację z „fotografów ulicy” – Joela Meyerowitza i Garry’ego Winogranda. W ich towarzystwie, dzierżąc Leikę uczył się wtapiać w wieloetniczny, nowojorski tłum, czyniąc z fotografowanych scen świadectwo samego aktu obserwacji. Ten sposób rozumienia fotografii dokumentalnej zabrał ze sobą na Wyspy.

W zdominowanej przez fotografię komercyjną Wielkiej Brytanii lat 60., dokumentalna, antropologiczna, nastawiona na ujęcie tego, co specyficznie brytyjskie, postawa Tony’ego Ray – Jonesa była odosobniona i egzotyczna. Jeszcze w 1968 roku próby wydania albumu England by the Sea stanowiącego bazę dla późniejszego A Day Off, spełzły na niczym – wydawcy twierdzili, że album nie zdobędzie zainteresowania.

Nawet w chwili obecnej ciężko jest określić  Ray – Jonesa mianem  popularnego fotografa. Dopiero w 2004 roku jego twórczość doczekała się pełnej retrospektywnej wystawy w National Museum of Photography, Film and  Television w Bradford. Wystawa w Galerii Starmach stworzy polskiej publiczności możliwość wnikliwego zapoznania się z twórczością tego niezmiernie istotnego dla rozwoju fotografii dokumentalnej artysty.