ALIAS – WPROWADZENIE
Tegoroczny Festiwal to jeden wielki eksperyment. Inaczej niż w zeszłych latach cały poświęcony został jednemu tematowi, wszystkie wystawy programu głównego – wystawa przekrojowa, wprowadzająca, na dwu piętrach Bunkra Sztuki, i 23 wystawy rozsiane po muzeach i galeriach – powstały na zamówienie. Gościnnymi kuratorami zostali wybitni artyści, Adam Broomberg i Oliver Chanarin.
Program główny 9. edycji Miesiąca Fotografii zatytułowany został „Alias”, ponieważ myślą przewodnią jest pewna koncepcja. Jest nią heteronim; pojęcie siostrzane wobec pseudonimu, z jedną ważną różnicą. Pseudonim ukrywa osobę autora, kiedy ten nie chce lub nie może publikować pod własnym nazwiskiem; heteronim tworzy autora fikcyjnego. Ów autor obdarzony jest własnym życiorysem, stylem literackim, przekonaniami, często wchodzi w interakcje z autorem lub innymi postaciami przez niego stworzonymi; często wyraża opinie odmienne od opinii autora. Za mistrza heteronimu uchodzi portugalski poeta Fernando Pessoa, który publikował co najmniej pod 72 heteronimami (choć całkiem możliwe, że było ich więcej).
„Alias” jest więc projektem artystycznym opartym na idei heteronimu, i poświęconym ryzyku związanym z porzuceniem własnej tożsamości i nieskończonym możliwościom, jakie daje wcielanie się w nieistniejące osoby.
W Bunkrze Sztuki zaprezentowana zostanie wystawa przekrojowa, Alias. Przegląd, ukazująca rys historyczny zjawiska. Jest to autorski bryk z historii fotograficznego heteronimu, to w pewnym sensie teren najłatwiejszy, bo już oswojony – można ją zwiedzać ze specjalnym przewodnikiem, prezentującym życiorysy i twórczość autorów fikcyjnych i rzeczywistych. Tu wszystko jest dopowiedziane, wszystkie dzieła były już pokazywane, niektóre znajdują się w podręcznikach historii sztuki, między innymi Marcela Duchampa jako Rrose Sélavy (na zdjęciu Man Raya), prace Walida Raada (pokazującego swe prace jako The Atlas Group), Briana O'Doherty’ego (występującego jako Patrick Ireland), Renzo Martensa, Simona Fujiwary (jako jego ojca), Williama Kentridge’a (jako Kentridge vs Kentridge), Zbigniewa Libery, Sophie Calle, Aleca Sotha, Rogera Ballena, a także wielu innych, którzy wykorzystują w swojej twórczości strategię heteronimu.
Ten przegląd jest ostatnim miejscem, gdzie czuć twardy grunt pod stopami. Kolejne 23 wystawy zostały stworzone przez literacko-artystyczne (bo nie tylko fotograficzne) tandemy. Wszystkie te projekty będą miały swoje premiery na tegorocznym Miesiącu Fotografii. Zadaniem literatów było stworzenie szalunku, czyli wymyślenie postaci twórcy; artyści mieli ten szalunek wypełnić dziełem. I choć nazwiska wszystkich twórców są znane, to nie będą – ani teraz, ani po festiwalu – dopasowane do konkretnych wystaw. Na tym przecież polega idea heteronimu, strategia twórcza z nim związana – żeby stworzyć postać i jej dzieło. Ten zestaw tworzy całość; dodatkowej osoby, autora rzeczywistego, wcale tu nie trzeba. A dla dociekliwych dodatkowa zabawa: mogą spróbować zgadnąć, kto jest kto; i zastanowić się przy okazji, jakie to ma znaczenie, czyli liczy się metka (nazwisko znanego autora), czy samo dzieło.
Prawdziwi artyści, którzy wzięli udział w projekcie:
• Ketuta Alexi-Meskhishvili and Andro Wekua,
• Rut Blees Luxemburg,
• Lisa Brice,
• Polly Braden,
• Michael Chanarin,
• Celine Condorelli,
• Jeremy Deller,
• Godfried Donkor,
• Roe Etheridge,
• Beatrice Gibson,
• David Gill,
• Johan Grimonprez,
• David Goldblatt,
• Marine Hugonnier,
• Rafil Kroll-Zaidi,
• Elizabeth McAlpine,
• Gabriel Orozco,
• Max Pinckers,
• Ella Saltmarshe,
• Janek Simon,
• Alec Soth,
• Clare Strand and Gordon MacDonald.
Prawdziwi pisarze, z którymi współpracowali artyści:
• Brown & Bri,
• David Campany,
• Clare Carolin,
• Brian Dillon,
• Alexander Garcia Düttmann,
• Ekow Eshun,
• Łukasz Gorczyca i Łukasz Ronduda,
• Avery Gordon,
• John Haskell,
• Jennifer Higgie,
• Siddhartha Mukherjee,
• Chris Mullen,
• Fernando Pessoa,
• Adrian Rifkin,
• Gemma Sieff,
• Karolina Sulej,
• Lynne Tillman,
• Sean O’Toole,
• Helen de Witt,
• Ivan Vladislavic,
• Brad Zellar.
|
AKTUALNOŚCI
|
|
|
|
|
|