Podobnie jak w minionych latach jedną z dwóch części Programu Głównego jest prezentacja fotografii z wybranego kraju - Gościa Specjalnego festiwalu. W 2009 roku będą nim Czechy - kraj, gdzie urodziło się i pracowało wielu twórców, którzy na stałe wpisali się już w klasykę światowej fotografii. Historia czeskiej fotografii doczekała się bogatej literatury, a także dużych wystaw, których zadaniem było kompleksowe przedstawienie rozwoju medium fotograficznego w tym kraju. Dlatego, w odróżnieniu od prezentacji polskiej fotografii w 2008 roku, tegoroczny program skupia się przede wszystkim na wybranych osobowościach - artystach uznanych już na forum międzynarodowym; oraz na próbie zdiagnozowania aktualnej sceny czeskiej fotografii. Zjawiskiem, które zostanie wyeksponowane bardziej niż w poprzednich latach będzie funkcjonowanie fotografii w obrębie współczesnej sztuki. Na prezentację Gościa Specjalnego złożą się zatem cztery wystawy indywidualne, dwie wystawy zbiorowe oraz bogaty program edukacyjny: pokazy filmów dokumentalnych, spotkania z kuratorami i artystami, prezentacja albumów fotograficznych i wiele innych.
WYSTAWY INDYWIDUALNE
Viktor Kolář - Retrospektywa Kurator: Tomáš Pospěch
Viktor Kolář należy do najbardziej interesujących przedstawicieli czeskiego dokumentu; jest także wieloletnim wykładowcą czeskiego FAMU. Od ponad dwóch dekad głównym tematem jego zdjęć jest Ostrawa - rodzinne miasto fotografa. Choć prace Viktora Kolářa pokazywane były zarówno w Stanach Zjednoczonych (Chicago, San Francisco, Portland), jak i w wielu miastach europejskich (Berlin, Ateny, Amsterdam) jego dorobku nigdy nie podsumowano w formie retrospektywnej wystawy. Taka prezentacja przygotowana zostanie w 2009 roku specjalnie dla Miesiąca Fotografii w Krakowie. Będzie to wystawa inaugurująca Miesiąc Fotografii 2009.
Miroslav Tichý – Warianty stylu Kurator: Pavel Vančát
Wystawa prac jednego z najbardziej kontrowersyjnych żyjących artystów czeskich. Po ukończeniu Akademii Sztuk Pięknych w Pradze Tichý wybrał życie samotnika. W późnych latach 50-tych porzucił malarstwo, aby w latach 60-tych zająć się fotografią. Przy użyciu zrobionych przez siebie prymitywnych aparatów, utrwalał na kliszy postaci kobiet spotkanych w publicznej przestrzeni miasta. Wykonane odbitki naklejał na papierowe tła, ozdobione ręcznie narysowanymi ramami, uzupełniając przy pomocy ołówka również same zdjęcia. W ten sposób stworzył unikalne obrazy przekraczające ramy konwencjonalnej fotografii, będące połączeniem zdjęć i rysunków. Twórczość Tichý’ego w niezwykły sposób ukazuje poetyckie i senne wizje kobiecego piękna. Od 2006 roku prace tego autora prezentowane były w Paryżu, Berlinie, Londynie, Nowym Jorku czy w Vancouver, ale nigdy w Polsce.
Jiři David – Dotknij mojej głowy Kurator: Martin Dostal
Jiři David (ur.1956) zaliczany jest do grona najciekawszych osobowości czeskiej sztuki współczesnej. Artysta wszechstronny, malarz, fotograf, twórca instalacji i sztuki wideo. Jako założyciel grupy artystycznej "Tvrdohlavi" znacząco przyczynił się do procesu przyswajania elementów kultury postmodernistycznej przez czeską sztukę. Wykładowca w praskiej Akademii Sztuk Pięknych. Mieszka i pracuje w Pradze. Na wystawie w ramach Miesiąca Fotografii w Krakowie zaprezentowany zostanie wybór jego najważniejszych prac fotograficznych, w tym prace wcześniej niepokazywane.
Wystawa składa się ze zdjęć autorstwa Cory Piantoni portretującej znanych czeskich artystów w tym Jiřiego Kovandę, Viktora Kolařa, Verę Jirousovą. Rozpoczęty w 2007 roku cykl składa się poza fotografiami z tekstów stanowiących rezultat badań Piantoni nad codzienną egzystencją ludzi sztuki w Czechosłowackiej Republice Socjalistycznej. Na swoich zdjęciach przedstawia ich jako palaczy – do wykonywania tego zawodu zmuszał czeskich intelektualistów socjalistyczny aparat władzy. Rodzaj degradacji zawodowej stanowił narzędzie represji. Obraz palacza stanowi dla Piantoni metaforę działania artystycznego „rozpalającego” intelektualne dociekania.
Zbiorowa wystawa przygotowana specjalnie do przestrzeni Bunkra Sztuki w Krakowie, prezentująca grono najważniejszych artystów młodego i średniego pokolenia, którzy w swojej twórczości używają fotografii jako najważniejszego medium. Problematyka łącząca wystawiane prace to sekwencyjność i seryjność. Prezentacja obejmuje fotografie od lat 70-tych po prace takich współczesnych twórców, jak Vaclav Stratil, Jiri Kovanda, L. Jasansky i M. Polak, Marketa Othova, Jan Mancuska, Zbynek Baladran, Michal Pechoucek. Szczególna uwaga zwrócona zostanie na różnorodność użytych środków i form wyrazu - od czarno-białej fotografii dokumentalnej, przez fotografię archiwalną, instalacje i pokazy slajdów, aż po użycie form video.
Aktualizacja.CZ Kuratorzy: Sylva Francová, David Korecký
W ramach zeszłorocznej edycji Miesiąca Fotografii w Krakowie pokazane zostały prace polskich artystów młodego pokolenia. W tym roku analogicznie prezentowani są młodzi fotograficy z Czech. Kuratorami wystawy Aktualizacja.CZ są Sylva Francová (Aktualizacja I) i David Korecký (Aktualizacja II: Further Reading). Każdy z nich przygotował odrębną prezentację młodego pokolenia artystów czeskich. Podczas gdy Sylva Francová skoncentrowała się na zaktualizowaniu autorów już znanych, David Korecký dokonał wyboru fotografów dopiero wkraczających na drogę artystycznej kreacji.
Historia czeskiej fotografii jest długa i obfituje w ciekawe zjawiska, dlatego nie sposób zmieścić reprezentatywnej listy nazwisk w wyborze głównych wystaw festiwalu. W związku z tym organizatorzy postanowili stworzyć program wydarzeń edukacyjnych, który będzie istotnym rozszerzeniem programu wystawowego.
W ramach programu edukacyjnego zaprezentujemy szeroki wybór albumów poświęconych czeskiej fotografii (przede wszystkim z głównych czeskich wydawnictw Kant i Torst), a także zaprosimy Państwa do stanowisk multimedialnych, gdzie będzie można obejrzeć filmy dotyczące najważniejszych postaci czeskiej fotografii.
W trakcie festiwalu odbędą się liczne spotkania i wykłady ze specjalistami; a także projekcje kilkunastu filmów poświęconych najwybitniejszym postaciom z historii czeskiej fotografii. Duży nacisk w programie edukacyjnym położony zostanie na tematykę czeskiej awangardy.
Jiři David - Roman Polański, z cyklu Ukryty obraz, 1991-1995 Dzięki uprzejmości Artysty i Dominik Art Projects
Kateřina Držková, z cyklu Viewpoints, 2006, wydruk cyfrowy
Michaela Thelenová, Měsíc, z cyklu Krajiny / Landscapes, 2005, wydruk cyfrowy, 45 x 60 cm
Jiří Kovanda, Na schodach ruchomych... odwracam się i patrzę w oczy osobie stojącej za mną 3 września 1977, Václavské náměstí, Praga Dzięki uprzejmości: Kontakt. Die Kunstsammlung der Erste Bank-Gruppe; gb agency, Paryż.
Ján Mančuška, Inny (Poprosiłem żonę, żeby zamalowała na czarno te części mojego ciała, których nie mogę zobaczyć), instalacja, 2007 Dzięki uprzejmości: Galerie Meyer Riegger, Karlsruhe, Andrew Kreps Gallery, Nowy Jork