WYSTAWA ZBIOROWA
kuratorzy: Karol Hordziej, Piotr Lelek, Wojciech Nowicki, Łukasz Trzciński

Fabryka Erdal, ul. Żółkiewskiego 17
czynne 8–31.05
WT-PT: 16:00–19:00, SB-ND: 12:00–18:00


Archiwum jest szeroko zakrojoną, zbiorową wystawą, składającą się z kilkunastu niezależnych projektów. Łączy je temat gromadzenia zbiorów, tworzenia archiwów, które z jednej strony mają za zadanie ułatwiać eksplorowanie przeszłych wydarzeń, z drugiej stanowią obszar łatwo poddający się manipulacji. Wystawa porusza problem zapotrzebowania na archiwizację, jak również różnych rozwiązań stosowanych do segregacji materiałów wchodzących w skład zasobów archiwalnych. Na wystawie znajdą się zarówno fotografie wybrane ze  zbiorów dokumentujących wydarzenia historyczne, jak i zdjęcia z prywatnych kolekcji w tym stanowiących spuściznę artystyczną.

Punktem wyjścia dla podjęcia tematu archiwizacji i dokumentacji będzie wybór zdjęć z pracowni fotograficznej Fotodilna działającej przy Muzeum Żydowskim w Pradze. Fotografie przedstawiają przedmioty odebrane czeskim Żydom w czasie trwania II Wojny Światowej. Konfrontacja z tymi zdjęciami rodzi pytanie o to, dlaczego właśnie te, a nie inne przedmioty z prawdopodobnie znacznie większego zbioru, zostały uwiecznione i skatalogowane? W jaki sposób działają mechanizmy włączania i towarzyszącej im marginalizacji uruchamiające się podczas tworzenia archiwum?

loos
"Loos, Kramerm, ja, Strupal, Strutz, Blei, Thaler, Brandt", Nein, Onkel, kadry z innego frontu 1938-1945, Archiwum Współczesnych Konfliktów w Londynie

Na odmienną, często ulegającą wyparciu ze zbiorowej pamięci, stronę straumatyzowanego procesu historycznego, złożyły się pozyskane z prywatnych zbiorów zdjęcia, ukazujące uczestników II Wojny Światowej – obywateli Trzeciej Rzeszy. Wykonywane do domowych albumów fotografie pokazują ludzi oddających się codziennym czynnościom, w tym beztroskiej zabawie często zabarwionej podtekstami erotycznymi. Na projekt Nein, Onkel, kadry z innego frontu 1938-1945 składają się zdjęcia wybrane z Archiwum Współczesnych Konfliktów w Londynie.

„Praga w obiektywie tajnej policji” jest zbiorem wybranych przez Vladimira Bosaka fotografii pochodzących z akt czechosłowackiej StB (służb bezpieczeństwa). Artystę interesuje na nich to, co pojawia się w kadrze przez przypadek – w sposób niezamierzony przez fotografa chcącego na potrzeby tajnej policji uchwycić jedynie obecność konkretnej osoby. Robione z ukrycia zdjęcia chwytają ducha miejsca – atmosferę Pragi. Bosak tworzy także nowe odbitki ze znajdujących się w archiwach negatywów nadając im indywidualną, niepowtarzalną formę, przesuwając niejednokrotnie punkt ciężkości z funkcji informacyjnej na walory artystyczne.

czaszki
"Stos czaszek bizonów, przeznaczonych do przerobki na maczkę kostną", Zbiory Instytutu Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk w Krakowie, nr VIII/f/72/B

W ramach Archiwum zaprezentowane zostaną również fotografie dokumentujące działania artystyczne, w tym wykonane przez Krzysztofa Pijarskiego zdjęcia archiwum po Zbigniewie Dłubaku – fotografie, malarzu, teoretyku sztuki. Tworzone przez artystę na przestrzeni wielu lat obejmuje nie tylko efekty pracy twórczej, ale także wszystko to, co jej towarzyszyło. Jest to zbiór jeszcze nieuporządkowany, otwarty, z którego każdy może wysnuć własne sensy. W przestrzeni ekspozycji znajdzie się namiastka archiwum  Zbigniewa Dłubaka w formie zamkniętych w pudełkach minikartotek.

Rodzajem zbioru archiwalnego są także zdjęcia dokumentujące działania studentów „Kowalni” – pracowni rzeźby Grzegorza Kowalskiego na warszawskiej ASP. Realizacje studentów odbywające się w ramach zakładającego priorytetowość współuczestnictwa, wymiany idei w kreacji artystycznej, działania „Obszar wspólny, obszar własny” zostały po raz pierwszy zarejestrowane w roku akademicki 1992/1993. Dokumentacja daje możliwość zaobserwowania komunikacji między profesorem a studentami w ramach nowatorskiego, wykraczającego poza instytucjonalne ramy uczelni, współdziałania.

Na projekt Grażyny Makary „Wszystkie śluby mojej Mamy” składa się obszerny cykl zdjęć wykonanych w trakcie ceremonii ślubnych w Urzędzie Stanu Cywilnego, których autorem jest fotograf z Zajączkowa – Julian Walas. Pochodzące z prywatnego zbioru Zofii Makary – matki artystki, stanowią rodzaj kroniki pozwalającej prześledzić zmiany dokonujące się tak w modzie ślubnej, jak i w obyczajowości. Archiwalne zdjęcia pozwalają artystce wrócić pamięcią do czasów dzieciństwa, poddać analizie własne emocje i zachowania. 

paryzanka
"Paryżanka", Praga w obiektywie tajnej policji, Fotografia z archiwum Instytutu Badania Reżimów Totalitarnych (ÚSTR)

„NN” z kolekcji Wojciecha Nowickiego podejmuje z kolei problem tworzenia zbioru – koncentruje się na akcie gromadzenia, tego wstępnego, najbardziej emocjonującego etapu, gdy tworzą się zaczątki kolekcji. Pozostawienie zbioru niedomkniętego, nie w pełni zrozumianego, wytłumaczonego – to zdaniem Nowickiego najlepszy sposób postępowania z archiwaliami, pozwalający fotografiom na zachowanie tajemnicy.

NEWSLETTER:
dodaj/usuń
KONTAKT
SOCJUM FESTIWALU
PROGRAM OFF
······························
ENGLISH