Fotografie zmarłego w zeszłym roku Ireneusza Zjeżdżałki, przez przyjaciół nazywanego Erykiem, składają się na portret polskiej prowincji. Większość zdjęć przedstawia rodzinną miejscowość artysty – Wrześnię, jej mieszkańców, zmieniający się miejski krajobraz. Zjeżdżała dążył do jak najwierniejszego oddania charakteru oddalonej od wielkich aglomeracji przestrzeni, którą portretował w sposób realistyczny. Dokumentalne zdjęcia Zjeżdżałki w znaczący sposób wpłynęły na kształt współczesnej polskiej fotografii. Na wystawie można zobaczyć zdjęcia z cykli: „Bez atelier”, „Sedymentacja”, „Mały atlas mojego miasta”. Prezentowane będą powstałe w 1999 roku wczesne zdjęcia artysty, jak również kolorowe fotografie pochodzące z nieukończonej, najnowszej serii.
Ireneusz Zjeżdżałka, 2005-2006, Września
Urodzony w 1972 roku artysta ukończył studia na poznańskiej Akademii Rolniczej. Początkowo zajmował się fotografowaniem przyrody. Jako fotograf debiutował w latach 90. prezentując swoje zdjęcia między innymi w ramach X Biennale Fotografii Górskiej w Jeleniej Górze. W tym czasie aktywnie działał w poznańskim środowisku fotograficznym, w latach 1998 - 2003 współpracując jako kurator z galerią pf. W 2003 został redaktorem naczelnym Kwartalnika Fotografia.
Jeden z pierwszych cykli noszący tytuł Mały atlas mojego miasta składał się z wykonanych przedwojennym aparatem (voigtlanderem 6 x 9cm) kilkudziesięciu czarno – białych zdjęć ujmujących prowincjonalną codzienność Wrześni. Widoczne jest w nich nawiązanie do tradycji „fotografii elementarnej” Andrzeja Jerzego Lecha i Bogdana Konopki. Fotografie znalazły się także w albumie o tym samym tytule zaopatrzonym dodatkowo w poezję haiku autorstwa Marcina Myszkiewicza.
Projekt Bez atelier (2001) był konsekwentną kontynuacją obranej przez Zjeżdżałkę dokumentalistycznej drogi. Zainspirowany wydarzeniami sprzed stu lat – strajkiem wrzesińskich dzieci, składał się z portretów współczesnych dzieci z Wrześni. Tytuł sugeruje przetransponowanie sytuacji fotograficznej mającej zwykle miejsce w zamkniętym studio, w otwartą, miejska przestrzeń stwarzająca nowy kontekst dla wykonania portretu. Zjeżdżałka wyszedł z aparatem na ulicę miasta fotografując dzieci na chwilę oderwane od codziennych czynności: powrotu ze szkoły, gry w piłkę. Brak tu elementu reportażowego, na pierwszy plan wysuwa się relacja między fotografowanym a fotografującym, który w tradycyjnej formie portretu stara się uchwycić prawdę o człowieku.
Ireneusz Zjeżdżałka, 2005-2006, Września
Zdjęcia z powstającego od 2000 roku cykl Sedymentacja są znowu obrazami prowincjonalnego miasteczka, w którego przestrzeni nieustająco dokonuje się zmiana. Często owocuje to lekko absurdalną atmosferą, kuriozalnymi zestawieniami zaznaczanymi jednak przez autora w sposób niezwykle delikatny, znamionujący rodzaj sympatii dla fotografowanych obiektów. Fotografie są wyludnione, przedstawiane miejsca są puste, ale jednak nie opuszczone – widoczny jest na nich ślad obecności.
Ireneusz Zjeżdżałka bardzo wyraźnie wpisał się ze swoimi realizacjami fotograficznymi w nurt penetrującego przestrzenie postindustrialne realistycznego dokumentu, który wyłonił się w polskiej fotografii na przełomie lat dziewięćdziesiątych i dwutysięcznych. Zrealizowana w 2003 roku w Galerii Zderzak wystawa Fototrealizm była jednym z przełomowych momentów – udostępniła ten, prezentowany także przez Sławoja Dubiela, Piotra Szymona i Andrzeja Ślusarczyka, typ fotografii szerszej widowni.
Ireneusz Zjeżdżałka, 2005-2006, Września
Nawiązujące między innymi do malarskiego hiperrealizmu zdjęcia Ireneusza Zjeżdżałki mają charakter archiwalny – z jednej strony koncentrują się na pracy pamięci, z drugiej – choć nie było to bezpośrednim zamierzeniem autora – dokumentują podyktowane upływem czasu, zmiany dokonujące się w prowincjonalnym krajobrazie.